W Polsce działa kilka instytucji rzecznikowskich. Łączy je wspólny cel — ochrona praw osób, którym trudniej samodzielnie dochodzić swoich racji — ale każda z nich ma inny zakres działania. Skargę skierowaną do niewłaściwej instytucji urzędy zwykle przekazują według właściwości, jednak trafny wybór od początku oszczędza czas. Poniższy przewodnik podpowiada, do kogo zwrócić się z jaką sprawą, i odsyła do odpowiednich działów naszego rejestru adresowego.
Rzecznik Praw Obywatelskich — spory z władzą publiczną
Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela zapisanych w Konstytucji oraz ustawach. Mogą się do niego zwrócić osoby, które uważają, że ich prawa naruszył organ władzy publicznej — urząd, sąd, policja, zakład karny czy szkoła. RPO bada, czy instytucja działała zgodnie z prawem i zasadami współżycia społecznego. Wniosek do Rzecznika jest bezpłatny i nie wymaga szczególnej formy. RPO nie zastępuje jednak sądu ani adwokata i nie rozstrzyga sporów między osobami prywatnymi. Dane kontaktowe biura oraz punktów przyjęć interesantów zebraliśmy w dziale Rzecznik Praw Obywatelskich.
Rzecznik Praw Dziecka — sprawy dzieci
Rzecznik Praw Dziecka chroni prawa najmłodszych: prawo do życia i zdrowia, do wychowania w rodzinie, do nauki oraz do ochrony przed przemocą i zaniedbaniem. Może interweniować w sprawach dotyczących sytuacji dziecka w szkole, w rodzinie zastępczej, w placówce opiekuńczej czy w postępowaniach, w których rozstrzyga się o jego losie. Do Rzecznika może zwrócić się każdy, kto ma wiedzę o naruszeniu praw dziecka — rodzic, opiekun, nauczyciel, a także samo dziecko. Adresy i telefony znajdują się w dziale Rzecznik Praw Dziecka.
Rzecznik Praw Pacjenta — prawa w ochronie zdrowia
Rzecznik Praw Pacjenta zajmuje się przestrzeganiem praw pacjenta w placówkach ochrony zdrowia: prawa do świadczeń zdrowotnych, do informacji o stanie zdrowia, do wyrażenia zgody na leczenie, do dokumentacji medycznej, do intymności i poszanowania godności. To właściwy adres, gdy szpital lub przychodnia odmawia wglądu do dokumentacji, gdy pacjent nie został rzetelnie poinformowany o leczeniu albo gdy personel naruszył jego godność. Rzecznik może zbadać sprawę indywidualną i praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów. Kontakt do biura podajemy w dziale Rzecznik Praw Pacjenta.
Rzecznicy konsumentów — spory z przedsiębiorcami
Powiatowi i miejscy rzecznicy konsumentów pomagają w sporach konsumenta z przedsiębiorcą: odrzucona reklamacja, problem ze zwrotem towaru, umowa zawarta na pokazie handlowym lub przez telefon, nieuczciwe praktyki sprzedawcy. W odróżnieniu od pozostałych rzeczników nie jest to jeden centralny urząd — rzecznik konsumentów działa w każdym powiecie i mieście na prawach powiatu, a jego pomoc jest bezpłatna. O właściwości decyduje miejsce zamieszkania konsumenta, nie siedziba firmy.
Szukasz rzecznika konsumentów tam, gdzie mieszkasz — nawet jeśli sklep działa na drugim końcu Polski albo wyłącznie w internecie.
To największy dział naszego rejestru: w kategorii Rzecznik konsumentów zebraliśmy dane teleadresowe biur z całego kraju, z adresami, telefonami i informacjami o przyjęciach interesantów.
Jak szybko wybrać właściwego rzecznika
- spór z urzędem, sądem lub inną instytucją publiczną — Rzecznik Praw Obywatelskich;
- sprawa dotycząca dziecka — Rzecznik Praw Dziecka;
- naruszenie praw pacjenta w szpitalu lub przychodni — Rzecznik Praw Pacjenta;
- reklamacja, zwrot, umowa z firmą — rzecznik konsumentów właściwy dla miejsca zamieszkania.
Poza tą czwórką działają także rzecznicy wyspecjalizowani, między innymi w sprawach klientów instytucji finansowych czy małych i średnich przedsiębiorców. Ich dane gromadzimy w dziale Pozostali rzecznicy. Jeśli nie masz pewności, do kogo trafić, zacznij od opisu swojej sprawy: to jej charakter — a nie nazwa instytucji — wskazuje właściwego rzecznika.